|
GRİP
Grip Nedir :
Özellikle Sonbahar ve kış
aylarında herkesi etkisi altına alan grip virüsünden korunmanın etkili
yollarında birisi de grip aşısı… Soğuk havaların yaklaşması ile birlikte başta
çocuklar ve yaşlılar olmak üzere hepimizi tehtid eden grip virüsü, kalp, akciğer
ve diyabet gibi kronik rahatsızlığı olan kişilerde ölüme kadar varan ciddi
sonuçlar doğurabiliyor. Hastanemiz grip virüsünden korunmak isteyen herkesi
aşıya davet ediyor. William Shakespeare, 53 yaşında yakalandığı gribin
zatürreye çevirmesi sonucu öldü. Özellikle sonbahar ve kış aylarında herkesi
etkisi altına alan grip virüsünden korunmanın en etkili yollarından biri grip
aşısı… Aşağıda gribin belirtileri ve tedavi yöntemleriyle ilgili bilgileri
bulacaksınız, ancak hemen yapmanız gereken en önemli şey hastanemize uğramak ve
yalnızca birer aşıyla, hem ailenizi, hem de kendinizi gribe karşı tüm yıl
boyunca korumak… Unutmayın… Grip, bazen öldürücüdür! Özellikle
çocuklar ve yaşlılar olmak üzere hepimizi tehdit eden grip virüsü, kalp, akciğer
ve diyabet gibi kronik rahatsızlığı olan kişilerde ölüme kadar varan ciddi
sonuçlar doğurur. Gribin belirtileri nelerdir
:
Grip, grip virüsü tarafından oluşturulan bir hastalıktır.
Gribe ait belirtiler birden ortaya çıkar. Bunlar, baş ağrısı, titreme ve
öksürüktür. Bu bulgulara çok kısa sürede ateş, iştahsızlık, kas ağrıları ve
yorgunluk eklenir. Bazen, özellikle çocuklarda mide bulantısı, kusma ve ishal bu
bulgulara eşlik edebilir. Gribe yakalanan bir
kişinin bulaştırıcı olduğu süre nedir :
Bulaştırıcılık veya
enfeksiyon ödemi, bulguların başlangıcından itibaren erişkinlerde 3 ila 5,
çocuklarda ise 7 gündür.
Grip mevsimi ne zaman başlar :
Sonbaharda başlayıp, Kasım-Aralık aylarında artış
gösterir, Nisan-Mayıs aylarına kadar devam eder.
Grip neden kış hastalığıdır :
Aslında grip
mevsimlere bağlı değildir ve her iklimde ortaya çıkabilir. Gribin neden kış
aylarında sık görüldüğü tam olarak bilinmemektedir. İnsanların kışın kapalı
mekanlarda toplu halde daha sık bulunmaları; içerideki havanın kuru olmasının
virüsün daha uzun süre yaşamasına neden olması açıklayıcı faktörler olabilir.
Gripten korunmak mümkün mü :
Elleri yıkamak, belli bir ölçüde enfeksiyon riskini azaltsa
da etkin olarak bilinen tek korunma yöntemi, grip mevsimi başlamadan, iki hafta
önce uygulanması gereken grip aşısıdır. Grip
olunca ne yapılmalı : Birçok insan için 5-7 gün istirahat ve
bol sıvı alımı yeterli olmaktadır. Yeni çıkan bazı ilaçlar, ilk bulguların
başlamasından sonraki 48 saat içerisinde alındığında, grip belirtilerini 1-1.5
günde sınırlamaktadır. Gribin kaç tipi vardır
: Gribin A tipi ve B tipi olmak üzere iki ayrı tipi vardır. A
tipinde, daha ciddi nitelikli enfeksiyonlar; yaşlılar ve kronik hastalığı olan
kişilerde ölümcül olabilecek akciğer enfeksiyonları görülebilir.
Grip nasıl bulaşır :
Grip
virüsü, insandan insana çok kolaylıkla, tükürük damlacıkları ile öksürük ve
hapşırık ile bulaşır. Özellikle kapalı ortamlar, bulaşma için uygun mekanlardır.
Ayrıca, grip olan kişinin tuttuğu kapı kolu, telefon ahizesi ile de bulaşabilir.
Uçak yolculukları ile virüs bir ülkeden diğerine ve kolaylıkla bulaşmaktadır.
Etkili olan virüs nasıl
belirlenmektedir : Dünya Sağlık Örgütü (WHO) her yıl Şubat ayında, bir önceki
yılın en sık görülen virüs tiplerini belirleyerek, o yılın sonbaharında
kullanılacak aşının bileşimini saptar. Reye
sendromu nedir : Reye sendromu, grip veya kızamık virüsü ile
efekte olmuş çocuklarda, aspirin alımı sonrası gelişen nadir bir
komplikasyondur. Özellikle karaciğer ile merkezi sinir sistemini etkileyerek
ölüme neden olabilir. Bu nedenle, gripte aspirin kullanılmamaktadır.
Grip aşısının bileşimi nedir? Nasıl üretilir
: Grip aşısı, öldürülmüş ve saflaştırılmış grip virüslerinden
oluşur. Grip aşısındaki bu virüsler tavuk embriyolarında üretilir. Daha sonra
virüs, yumurtadan çıkartılıp inaktive edilerek aşıda kullanılacak bölümlere
ayrılır. Aşı nasıl korur : Aşı
yapıldıktan sonra, bağışıklık sistemimiz aşıdaki inaktif virüse karşı antikorlar
oluşturur. Daha sonra, aktif virüs ile karşılaşıldığında, önceden oluşmuş
antikorlar enfeksiyonu önler veya ağır hastalık riskini azaltır.
Kimler aşı olmalı : Kronik kalp
ve akciğer hastalığı olan çocuklar ve erişkinler. Bakımevi, huzurevinde
kalan yaşlılar. 65 yaşın üzerindeki herkes. Şeker hastalığı, kanser,
bağışıklık sisteminde bozukluk veya böbrek yetmezliği olanlar. Uzun süreli
aspirin tedavisi görmesi gereken çocuk ve erişkinler. AİDS hastaları.
Yukarıdaki grup hastalara grip bulaştırma olasılığı olan herkes (hastane,
bakımevi personeli, aile bireyleri). Neden her yıl aşı yapılmalı?
Üretilmiş antikor miktarı aşı yapıldıktan bir süre sonra azalır ve bir
sonraki yıl için etkin koruma sağlayacak antikor kalmaz. Antikorların ortalama
ömrü, 4-6 aydır. Ayrıca, virüsler her sene genetik olarak kendilerini
değiştirdiklerinden, bir önceki yılın aşısı sonraki yıl yeterince koruyucu
özellik taşımamaktadır. Ne
zaman aşı olmalı : Ekim-Mayıs arası aşı yapılabilmektedir. Ekim-Kasım aylarında
grip aşısını yaptırarak enfeksiyondan korunmak mümkündür. Grip geçirilmiş olsa
bile, grip aşısını yaptırmak mevsim süresince oluşabilecek diğer
enfeksiyonlardan korunmak için önemlidir. Grip aşısının etkinliği, yapıldıktan
15 gün sonra başladığından, bu süre içinde enfekte olunabilir. Aşı olunmasına
rağmen, özellikle yaşlı kişiler grip olabilirler. Ancak bu kişilerde hastalık
hafif seyreder, ölümcül komplikasyonlara yol açmaz.
Grip salgını nedir : İçinde bulunduğumuz
yüzyılda A tipi virüsünün genetik yapısı üç-dört kez tamamen değişerek, yeni bir
virüs tipi ortaya çıkardı. Virüs tipi farklı olduğundan, bağışıklık sistemi bu
virüsü tanıyamıyor ve önemli komplikasyonlar ortaya çıkarıyor. Böyle bir durumda
virüs dünyaya hızla yayılarak “ pandemi ” adı verilen salgına neden oluyor.
20. yüzyılda üç pandemi ortaya çıktı: 1918-1919’un, 1957-1958’in ve
1968-1969’un kış aylarında ortaya çıkan salgınların ardından bir sonraki
salgının ne zaman oluşacağı bilinmiyor. Ancak bu tür salgınların ortalama 25
yılda bir ortaya çıktığı ve milyonlarca kişinin ölümüne neden olduğu biliniyor. |