|
HİPERTANSİYON VE
HİPERTANSİYONDAN KORUNMA ÖNERİLERİ
Hipertansiyon nedir :
Kan
basıncının normal kabul edilen değerlerden yüksek olmasıdır. Sistolik kan
basıncı kardiyak atış hacmini, diastolik kan basıncı periferik direnci ölçer.
Halk arasında sistolik kan basıncı büyük tansiyon, diastolik kan basıncı ise
küçük tansiyon olarak bilinmektedir. Kan basıncının normal değerler altında
tutulmasına dikkat edilmelidir. Kan basıncındaki 10 mm Hg artış koroner kalp
hastalığını %30 artırır.
Hipertansiyon pek
çok hastalık için bir risk faktörüdür! Ülkemizde
de önemli halk sağlığı sorunlarından biri olan Hipertansiyon, pek çok
hastalık
için önemli bir risk faktörüdür! Hipertansiyon tedavi edilmediğinde;
-
kalp yetmezliği,
-
kalp krizi,
-
böbrek yetmezliği,
-
damarların daralması,
-
beyin kanaması,
-
felç,
-
görme kaybına neden olur.
Hipertansiyonun
sınıflandırılması
Hipertansiyon için
yapılan sınıflamalarda zaman içinde belirgin farklılıklar olmuştur. Yaygın
olarak kabul gören Dünya Sağlık Örgütü Uluslararası Hipertansiyon Komitesi
(DSÖ/ISH)’nin yaptığı aşağıdaki sınıflandırmanın kullanılması önerilir:
Tablo:
Hipertansiyonun sınıflandırılması
|
Kategori
|
Sistolik (mmHg)
|
Diyastolik (mmHg)
|
|
Optimal
|
<120
|
<80
|
|
Normal
|
<130
|
<85
|
|
Yüksek
normal*
|
130-139
|
85-89
|
|
Hipertansiyon
1.derece
|
140-159
|
90-99
|
|
2.derece
|
160-179
|
100-109
|
|
3.derece
|
³ 180
|
³ 110
|
|
İzole
sistolik hipertansiyon
|
³ 140
|
<90
|
* Majör
kardiyovasküler olay riski çok yüksek bulunan veya kronik nefropatisi olan
hastalar da hipertansiyon sınırları içine girer.
Hipertansiyondan
Korunmak İçin Öneriler
•
İdeal ağırlığınızı koruyun.
Şişmanlık
hipertansiyon için önemli bir risk faktörüdür. Beden Kitle İndeksinizi
hesaplayarak boyunuza göre uygun ağırlıkta olup olmadığınızı kontrol edin. Eğer
şişmansanız uygun ağırlığa gelene kadar zayıflayın. Boyunuza göre uygun
ağırlıkta iseniz ise bu ağırlığınızı koruyun.
Beden Kitle
İndeksi (BKI) = Vücut Ağırlığı (kg)/ Boy (m 2 ) 25 ve üzerinde olması şişman
olduğunuzun bir göstergesidir.
•
Düzenli fiziksel aktivite yapın.
Hareketli
bir yaşam tarzı seçin. Haftada 5 gün 30 dakikalık orta yoğunlukta bir fiziksel
aktivite düzenli fiziksel aktivite yaptığınızın bir göstergesidir. Düzenli
fiziksel aktivite yaşın ve kronik hastalıkların olumsuz etkisini azaltır, kan
basıncını düzenler, kardiyak aritim/ ani ölüm riskini azaltır.
•
Sigara içmeyin.
Sigara ve
sigara dumanı, katran, karbonmonoksit ve nikotine ek olarak içerdiği 4000’den
fazla kimyasal madde nedeniyle başta kanser olmak üzere, kronik bronşit, felç ve
koroner kalp hastalıklarına neden olan önemli bir risk faktörüdür. Sağlığınız
için sigara içmeyin, içiyorsanız bırakmaya gayret edin.
•
Beslenmenize dikkat edin.
- Vücut
ağırlığınızı dengede tutmak, kilo almamak için az şekerli besinleri tercih edin,
çay şekeri gibi rafine şekerleri mümkün olduğunca az tüketin, tatlılar ve
şekerli içeceklerin tüketimini sınırlandırın.
-Tuz ve
sodyum alımını kısıtlayın. Sodyum alımı 1.5 –2.5 gr arasında (4-6 gr tuz)
olmalıdır. Ayrıca tuz oranı düşük yağsız veya az yağlı süt ve süt ürünlerini
(yoğurt,peynir vb.) tüketin.
-
Kullandığınız yağ türüne dikkat edin ve doymamış yağ asidinden zengin bitkisel
sıvı yağları (zeytinyağı,ayçiçeği yağı, mısırözü yağı vb) tercih edin.
- Posa
tüketimini arttırın. Haftada her gün 4-6 porsiyon (400-500 gr) çeşitli taze
sebze ve meyve yiyin. Kurufasulye, nohut,mercimek vb. kurubaklagillerin
tüketimine özen gösterin.
-Alkol
tüketimini azaltın. Alkol alımı kan basıncının yükselmesine neden olur.
•
Stresden mümkün olduğunca uzak durun.
•
Düzenli olarak sağlık kontrollerinizi yaptırın.
|