|
BÖBREK TAŞI NEDİR?
Böbrek taşı idrar ile
atılıp, taş oluşturma potansiyeli bulunan maddelerin idrar
ortamında supersatüre (aşırı doygun) olması sonucu meydana
gelen kristallerin bir araya gelmesi ile oluşur. Bununla
birlikte normalde idrarda kristal ve taş oluşumunu
engelleyecek bazı kimyasal maddeler vardır, ancak bazı
insanlarda bu engelleyici mekanizmalar tam olarak
çalışmayabilir. Milimetrik (pirinç tanesi gibi) boyutlardan
böbreğin içinin tamamını dolduracak büyüklüklere kadar
değişkenlik gösterir. İdrar yolu taş hastalığının sıklığı
yaklaşık olarak %3 tür. Tedavisiz bırakıldığında calcium
oxalate tipi böbrek taşı için tekrar oluşma olasılığı ilk 1
yılda %10, 5 yılda %35, 10 yılda %50 oranındadır. Taş
hastalığının oluşumunda kişiye bağlı faktörler ( Genetik :
Taş hastalığı bulunanların %25 inin ailesinde de taş
hastalığının mevcut olması, ayrıca bazı kalıtsal hastalıklar
-sistinüri gibi-. Yaş ve cinsiyet: 20-40 yaş arasında sık
görülmesi ve erkeklerde kadınlardan 3 kat daha fazla ortaya
çıkması ) ile dış faktörler ( coğrafi bölge, iklim, su
alımı, beslenme alışkanlıkları, meslek gibi ) etkili
olabilir.
TAŞI OLUŞTURAN SEBEPLER NELERDİR?
İdrar yolu taş
hastalığının oluşmasında risk faktörleri şunlardır: Yetersiz
sıvı alımı, Beslenme alışkanlıkları, Kalıtımsal hastalıklar
(Primer hiperoxaluri, sistinüri gibi), Böbrekte yapısal
bozukluklar, İdrar yolu enfeksiyonu, Metabolik hastalıklar
(Gut hastalığı gibi), Kan kalsiyumunu yükselten hastalıklar
(hiperparatiroidizm, hipertiroidizm, sarkoidoz gibi),
Geçirilmiş bağırsak ameliyatları (jejunoileal bypass, ince
bağırsak rezeksiyonu gibi), Bazı bağırsak hastalıkları, Bazı
ilaçlar ( Triamteren, İndinavir gibi).
BELİRTİLERİ
İdrar yolu taşları
hiçbir bulgu vermeden gelişebileceği gibi bazen ciddi
şikayetler meydana getirebilir. Böbrek içinde duran taşlar
genellikle sessizdir. En sık görülen yakınma ağrıdır. Bir
başka bulgu idrarda kan görülmesidir. Bu bazen gözle
görülebilir, bazen ise idrar tahlilinde mikroskop düzeyinde
tespit edilir. Ağrının şekli çok şiddetli olabileceği gibi
bazen hafif fazla rahatsız etmeyen tiptedir. Taşın üretere (
böbrek ile idrar torbasının irtibatını sağlayan ince idrar
yolu ) düşmesi ve idrar torbasına doğru hareket etmesi ile o
tarafta belden başlayan kasığa yayılan, artıp azalan tarzda,
şiddetli ağrı ( kolik tarzı ağrı ), bulantı, kusma, idrarda
kanama ve sık idrar yapma isteği ortaya çıkabilir.
TANI NASIL KONUR
Yakınmanın
dinlenmesi, muayene ve idrar tahlili sonrası taş
hastalığından şüpheleniliyorsa radyolojik ( görüntüleme )
yöntem ile taş teşhisi konulmaktadır. Direkt üriner sistem
grafisi ( DÜSG ), İVP ( ilaçlı böbrek filmi ),
ultrasonografi ( USG ) ve bilgisayarlı tomografi ( BT )
tetkikleri tek başına veya kombine edilerek
kullanılmaktadır. Ani başlayan böğür ağrısı yakınması olan
hastanın araştırılmasında bu tetkiklerden bilgisayarlı
tomografi %100 duyarlılığı ile etkili bir yöntemdir.
TEDAVİ
4 mm büyüklüğe kadar olan taşların hemen hemen tamamına yakını
idrar yolundan düşebilir. 4-6 mm arası büyüklükte olan
taşların yaklaşık yarısı düşmektedir. 6 mm den büyük
taşların idrar yolundan atılması mümkün olmamaktadır. Taşın
boyutu, yeri ve idrar yolunda tıkanıklık oluşturup
oluşturmadığı tedavi şeklini seçerken önemlidir. Bol sıvı
alarak taşın kendiliğinden düşmesini beklemek, ESWL (Vücut
dışından şok dalgalarıyla taş kırma), Endoskopik taş
tedavisi (kapalı böbrek taşı ameliyatı, kapalı üreter taşı
ameliyatı), Açık cerrahi girişim yöntemlerinden uygun olan
yapılmaktadır.
| |
İDRAR KANALINDA TIKANMA YAPAN TAŞIN BÖBREKTE
OLUŞTURDUĞU ŞİŞKİNLİK VE HARABİYAT |
İDRAR KANALINDA TIKANMA YAPAN TAŞIN BÖBREKTE
OLUŞTURDUĞU ŞİŞKİNLİK VE HARABİYAT |
| |
 |
 |
|